Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa nhận được kết luận thanh tra mới đây, trong đó chỉ ra nhiều sai phạm nghiêm trọng trong công tác quản lý, cấp phép thăm dò và khai thác cát sông trên địa bàn. Kết quả thanh tra cho thấy việc khai thác cát tại tỉnh này còn nhiều bất cập và thiếu sót, đòi hỏi sự vào cuộc nghiêm túc từ các cơ quan chức năng.
Mục lục
Tình hình khai thác cát tại Vĩnh Long
Theo kết luận thanh tra, trữ lượng cát sông ở Vĩnh Long ước tính lên tới hơn 36 triệu m³, chủ yếu tập trung tại ba tuyến sông lớn: sông Tiền, sông Hậu và sông Cổ Chiên, với tổng chiều dài 91 km. Mặc dù có khối lượng lớn, tuy nhiên, hoạt động khai thác tại đây được thực hiện thiếu minh bạch và không đúng quy định.
Trong thời gian thanh tra, tỉnh Vĩnh Long không tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản, kéo theo việc cấp phép trái quy định. Cụ thể, có hai giấy phép khai thác khoáng sản được cấp mà không có đấu giá, cùng với ba bản xác nhận phục vụ cho dự án cao tốc và 20 giấy phép khai thác gia hạn.
Những sai phạm được phát hiện
Thanh tra tỉnh nhấn mạnh rằng Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Long (cũ) đã không thực hiện đúng chức năng của mình trong việc quản lý cấp phép khai thác. Cụ thể, hai giấy phép khai thác đã không xác định rõ nguồn cát sẽ được cung cấp cho các công trình từ ngân sách nhà nước. Đặc biệt, một giấy phép cấp cho công ty không có quyết định phê duyệt khu vực khai thác không qua đấu giá, vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật.
Ngoài ra, trong số 20 giấy phép khai thác gia hạn, có 12 giấy phép được cấp trước khi luật Khoáng sản năm 2010 có hiệu lực, nhưng Sở TN-MT đã không thực hiện việc rà soát và xác định khu vực đấu giá hoặc không đấu giá quyền khai thác cát.
Trong các cuộc kiểm tra năm 2019 và 2020, Sở TN-MT cũng đã phát hiện ra rằng một số doanh nghiệp khai thác cát đã không thực hiện đúng cam kết. Tuy nhiên, cơ quan này không có động thái nào để báo cáo và xử lý các sai phạm dẫn đến việc khối lượng cát không được kiểm soát chặt chẽ.
Nghĩa vụ thuế và xử lý vi phạm
Kết luận thanh tra còn chỉ rõ nhiều công ty khai thác cát không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, phí, lệ phí và ký quỹ phục hồi môi trường, với tổng số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng. Điều này gây thất thoát cho ngân sách nhà nước và ảnh hưởng đến công tác bảo vệ môi trường tại địa phương.
Trước những vi phạm đó, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm và xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc Sở TN-MT (cũ) trong giai đoạn từ 1/1/2019 đến tháng 6/2024. Kết quả thanh tra cho thấy sự thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, dẫn đến tình trạng khai thác cát bất hợp pháp và gây ảnh hưởng lớn đến môi trường.
Kiến nghị hướng tháo gỡ và quản lý hiệu quả
Để khắc phục tình trạng này, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý khai thác cát. Cụ thể, lãnh đạo tỉnh cần chỉ đạo các cơ quan thực hiện công khai các quyết định phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Đồng thời, các đơn vị liên quan cần rà soát toàn bộ giấy phép khai thác đã cấp và đề ra kế hoạch đánh giá và thăm dò trữ lượng cát lòng sông cho giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thanh tra tỉnh cũng đề nghị tăng cường công tác quản lý về cấp phép, khai thác và vận chuyển, và xử lý nghiêm các vi phạm quy định của pháp luật. Các cơ quan chức năng cần triển khai thực hiện rà soát và xử lý ngay đối với những khuyết điểm, sai phạm đã được phát hiện trong quá trình thanh tra.
Tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định
Việc khai thác cát sông không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước mà còn có thể gây ra những tổn thất lớn về môi trường và sinh thái. Chương trình thanh tra này chính là một bước tiến quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong công tác khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Vĩnh Long, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cho tương lai.
Tóm lại, tình trạng quản lý khai thác cát sông tại Vĩnh Long đang gặp phải nhiều vấn đề. Cùng với những kiến nghị và yêu cầu khắc phục từ Thanh tra tỉnh, đây là thời điểm quan trọng để các cơ quan quản lý vào cuộc, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật nhằm bảo vệ tài nguyên và môi trường.
