Trong bối cảnh khó khăn về giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Tài chính đã công bố các số liệu mới nhất cho thấy tính đến hết tháng 8/2025, tiến độ giải ngân đạt khoảng 46,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn so với mức 40,4% cùng kỳ năm 2024.
Mục lục
Thực trạng giải ngân
Số liệu từ Bộ Tài chính cho biết, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2025 của cả nước lên đến 1.090.850,4 tỷ đồng. Trong đó, bao gồm 825.922,3 tỷ đồng được Thủ tướng giao cho kế hoạch đầu năm và 58.663,3 tỷ đồng bổ sung từ ngân sách trung ương. Khan hiếm, thủ tục pháp lý rắc rối và thiếu vật liệu xây dựng là một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.
Tính đến hết tháng 8/2025, tổng giá trị giải ngân từ đầu năm đạt 434.006,5 tỷ đồng, tương đương 39,79% tổng kế hoạch năm. Phần lớn số tiền này đến từ kế hoạch vốn năm 2025, với 409.174,5 tỷ đồng đã được giải ngân, đạt 39,9% tổng kế hoạch và 46,3% theo dự kiến của Thủ tướng.
Địa phương điển hình trong giải ngân
Tám địa phương ghi nhận tỷ lệ giải ngân vượt 50% so với kế hoạch Thủ tướng giao, bao gồm Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Phú Thọ, Thanh Hóa, Bắc Ninh, Tây Ninh, và Gia Lai.
Thành tích nổi bật
- Thanh Hóa: Tổng kế hoạch vốn năm 2025 là 21.997,525 tỷ đồng, với 12.106,334 tỷ đồng đã được giải ngân, đạt 55% tổng kế hoạch và 90,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
- Ninh Bình: Có tổng kế hoạch vốn 53.817,620 tỷ đồng; số vốn giải ngân ước đạt 25.652,934 tỷ đồng, tương ứng 47,7% tổng kế hoạch và 90,1% kế hoạch Thủ tướng.
- Phú Thọ: Tổng kế hoạch vốn là 27.757,822 tỷ đồng, trong đó 13.872,496 tỷ đồng đã được giải ngân, đạt 50% tổng kế hoạch.
Các tỉnh khác như Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng cũng ghi nhận kết quả giải ngân khá tích cực.
Thách thức tại các “đầu tàu” kinh tế
Hai thành phố lớn nhất Việt Nam, Hà Nội và TP.HCM, sở hữu các kế hoạch vốn đầu tư công lớn nhất năm 2025 nhưng tỷ lệ giải ngân vẫn chỉ ở mức trung bình.
- TP.HCM: Tổng kế hoạch vốn năm 2025 đạt 151.431,912 tỷ đồng, giải ngân chỉ đạt 36,5% tổng kế hoạch.
- Hà Nội: Với tổng kế hoạch vốn 87.130,263 tỷ đồng, giá trị giải ngân đã đạt 40,8%.
Trong khi đó, Cần Thơ và Đồng Nai, với số vốn đầu tư công lớn, lại có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình. Cần Thơ đạt 35,6% và Đồng Nai đạt 31,7%.
Nguyên nhân chậm tiến độ
Các nhà đầu tư và quản lý dự án tại TP.HCM đã chỉ ra rằng, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, thiếu hụt vật liệu xây dựng và quy trình đầu tư là những yếu tố chủ yếu cản trở quá trình giải ngân. Ông bà Trương Thị Hương Bình, Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai, nhấn mạnh rằng việc áp dụng “luồng xanh” trong công tác thẩm định là cần thiết để rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục.
Cụ thể, TP.HCM đang đối mặt với tình trạng vướng mắc lớn trong giải phóng mặt bằng cho các dự án hạ tầng lớn. Hai ban quản lý dự án lớn tại đây đều thừa nhận rằng, để tháo gỡ vấn đề này, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn từ các sở, ngành liên quan.
Điều tương tự cũng xảy ra tại Đồng Nai, nơi 13 công trình trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 53,6 ngàn tỷ đồng gặp khó khăn trong việc bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Giải pháp nhằm thúc đẩy giải ngân
Để đạt mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch vốn đầu tư công vào cuối năm 2025, Bộ Tài chính đưa ra nhiều kiến nghị và giải pháp, trong đó tập trung vào việc gỡ các vướng mắc liên quan đến thủ tục, giải phóng mặt bằng và thúc đẩy sự triển khai của các dự án trọng điểm quốc gia.
Bà Bình cũng cho biết, trong tháng 8 vừa qua, tỉnh đã tích cực tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng và vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm, và đã ghi nhận chuyển biến tích cực trong kết quả giải ngân. Chương trình “30 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công” được tỉnh thực hiện quyết liệt đã đạt riêng 11,4 ngàn tỷ đồng.
Các yếu tố tác động đến tiến độ
Bộ Tài chính đã chỉ ra rằng một số yếu tố vẫn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, bao gồm:
- Khó khăn trong sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính;
- Thiếu sót trong phân bổ vốn;
- Chưa đủ điều kiện về cơ chế và chính sách;
- Khó khăn liên quan đến tổ chức thực hiện và nguồn thu ngân sách địa phương.
Tới cuối tháng 8, vẫn còn 31.764,2 tỷ đồng giao bổ sung từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2024 chưa được phân bổ, gây tác động lớn đến tiến độ giải ngân các dự án.
Tóm lại
Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, tuy nhiên, Bộ Tài chính cùng các địa phương đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường tiến độ giải ngân để hoàn thành kế hoạch đã đề ra.
