Công trình xanh đã trở thành một phần thiết yếu trong quá trình phát triển bền vững của ngành xây dựng và đô thị tại Việt Nam. Việc xây dựng các cơ chế và chính sách đồng bộ để đẩy mạnh mô hình này sẽ không chỉ giúp giảm tiêu thụ năng lượng và phát thải CO2, mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống đô thị.
Mới đây, Bộ Xây dựng đã tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giải pháp thúc đẩy công trình xanh, giao thông xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững” tại Hà Nội. Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã nhấn mạnh vai trò của công trình xanh trong nền kinh tế xanh. Ông cho biết, tính đến hết quý 3/2025, cả nước đã có hơn 600 công trình xanh với tổng diện tích xây dựng gần 17 triệu m2.
Mục lục
Những Thách Thức Đang Đối Diện
Mặc dù chuyển đổi sang mô hình công trình xanh đang được nhìn nhận là một yêu cầu tất yếu, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn. Một trong những rào cản lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu cao. Bên cạnh đó, nhận thức về công trình xanh trong cộng đồng và năng lực tư vấn cũng còn nhiều hạn chế, trong khi chính sách khuyến khích từ nhà nước chưa đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp tham gia.
Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), cho biết rằng khái niệm công trình xanh ở Việt Nam vẫn còn mới mẻ và chưa được tất cả các chủ đầu tư nắm rõ. Ông thông tin thêm rằng dự án khu đô thị quy mô 37 ha tại Lạng Sơn của công ty ông đang được cố gắng thực hiện theo tiêu chuẩn công trình xanh, nhưng chi phí tư vấn cho quá trình này rất cao.
Đồng tình, ông Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng cho biết còn khoảng cách lớn giữa nhận thức và mức độ đầu tư cho công trình xanh. Ông đồng thời lưu ý rằng quá trình tích hợp các tiêu chí công trình xanh vào văn bản quy chuẩn vẫn gặp khó khăn, đặc biệt khi phải bảo đảm tính khả thi cũng như kiểm tra, đánh giá hiệu quả về môi trường.
Nhu Cầu Tăng Cường Kiến Thức và Nguồn Lực
Mặc dù có nhiều đơn vị tham gia nghiên cứu và tư vấn công trình xanh, nhưng trình độ và hiểu biết của họ vẫn chưa đạt yêu cầu. Ông Hải chỉ ra rằng việc xây dựng cơ chế và chính sách tối ưu là cần thiết để khuyến khích nhà đầu tư mở rộng việc phát triển công trình xanh.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, Luyện Văn Phương, nhấn mạnh rằng các chính sách khuyến khích công trình xanh hiện nay chủ yếu dừng lại ở mức độ vận động tự nguyện. Điều này khiến chủ đầu tư tham gia công trình xanh với động lực chủ yếu là nhận thức về giá trị lâu dài của chứng chỉ xanh.
Quan Trọng Trong Việc Lựa Chọn Đơn Vị Tư Vấn
Theo bà Đỗ Ngọc Diệp, Quản lý Chương trình công trình xanh và công trình thích ứng rủi ro biến đổi khí hậu Việt Nam, thuộc Tổ chức tài chính quốc tế (IFC), số liệu cho thấy Việt Nam mỗi năm có khoảng 4 triệu m2 sàn xây dựng được cấp chứng chỉ xanh. Các loại hình dự án này bao gồm khách sạn, bệnh viện, trường học và ngay cả nhà ở xã hội.
Trong việc xây dựng công trình xanh, lựa chọn đơn vị tư vấn có kinh nghiệm là cực kỳ quan trọng. Bà cũng cảnh báo rằng nếu lựa chọn sai, các chủ đầu tư có thể bị thanh toán mức phí không hợp lý. Do đó, cần phải có những đánh giá kỹ lưỡng trong khâu này.
Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng Phúc Khang, đã đề xuất Bộ Xây dựng cần nhanh chóng ban hành bộ tiêu chí và tiêu chuẩn công trình xanh riêng của Việt Nam, được chọn lọc từ các tiêu chuẩn quốc tế, nhằm giúp doanh nghiệp địa phương có cơ sở để phát triển.
Chính Sách Thúc Đẩy và Định Hướng Tương Lai
Ông Nguyễn Trung Thành, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng), khẳng định rằng công trình xanh không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, mà còn là một hướng đi quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Ông cho biết cần phải hoàn thiện hệ thống pháp lý và khuyến khích phát triển nguồn nhân lực cho công trình xanh.
Để thực hiện được mục tiêu phát triển bền vững một cách hiệu quả, các nhà đầu tư còn cần nhận thức rõ rằng việc phát triển công trình xanh không chỉ là quyền lợi cá nhân mà còn là trách nhiệm chung, góp phần vào an ninh năng lượng quốc gia.
Tóm lại
Công trình xanh là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển bền vững của ngành xây dựng Việt Nam. Mặc dù còn nhiều thách thức như chi phí cao và thiếu nhận thức, nhưng với sự nỗ lực từ chính phủ và các doanh nghiệp, mô hình này có thể dẫn đến những cải tiến rõ rệt trong chất lượng môi trường sống đô thị.
